AnasayfaKayıt OlSSSKullanıcı GruplarıAramaGiriş yap

Paylaş | 
 

 Sözcüğün Yapısı

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
AllCooLiK
Admin
Admin
avatar


Oyun Türü : FPS

Takım : Beşiktaş


Online Oyun : Bana Fıs Ya

Puan : 1187

Mesaj Sayısı : 308

Kayıt tarihi : 22/04/10

Yaş : 21



MesajKonu: Sözcüğün Yapısı   Çarş. Ara. 22, 2010 8:29 pm

Daha Sonra Düzenlenecektir

KÖK:
Kök, bir sözcüktür ve bir heceden veya birden çok heceden oluşabilir.
Sözcüğün anlamlı en küçük parçası.
Bölünemez.
Türetme ekini almamıştır.örn: var-ım,yok-um
Kapatarak bulunur.
Normal kullanım: Kök+ek
örn:
yap-ım, çek-im
Kökler genel olarak ikiye ayrılır:
a) Ad (ad soylu) kökleri:
ad, sıfat, zamir, edat , bağlaç, ünlem olan sözcüklerin kökleridir.
Örn:
Dağ, güzel, hemen, ben, ile, evet…

b) Eylem (fiil) kökleri:
iş, oluş, hareket bildiren sözcük kökleridir.
Örn:
At-, yaz-, sor- , oku-…

GÖVDE:
Kök+yapım eki=gövde
Kökle gövde anlamca birbiriyle ilişkili ancak karşıladıkları kavramlar,varlıklar değişiktir.
Örn:
var-lık-lı, yok-luk, yok-sul-luk
Ben adamı böyle yoklarım.
Yoklarım var olur mu?

EK:
Kök veya gövdelere gelerek ya yeni bir sözcük türetirler ya da sözcüğün cümle içindeki işlerliğini artırırlar.
Ekler tek başlarına bir anlam taşımaz ve kullanılmaz.
Yeni sözcükler yapan YAPIM ekleri.
Sözcüğe işlerlik katan ÇEKİM ekleri.

ÇEKİM EKLERİ:
Eklenince cümle içindeki diğer sözcüklerle ilişkiye sokar.
Sözcüklerin cümle içinde kullanılmalarını sağlar.
Anlam değişmez.
Sözcüğe işlerlik kazandırır.
Türü değişmez.
Sözcüğün cümledeki görevini belirler.
Dışarıdaki sözcüğü cümleye çeker.

İSİM ÇEKİM EKLERİ:

(ADLAR KONUSU İÇİNDE GENİŞ BİR BİÇİMDE İŞLENECEK)

Adların sonlarına gelerek diğer sözcüklere bağlarlar.
Cümle içindeki durumlarını belirten
Adlara cümlede görev veren veya anlamını türlü yönlerden belirginleştiren
Yeni adlar türetmeyen eklerdir.
Örn:
Sıra - lar, masa – ya,


FİİL ÇEKİM EKLERİ:
(EYLEMLER KONUSU İÇİNDE GENİŞ BİR BİÇİMDE İŞLENECEK)

Eylemlere gelen çekim ekleridir.
Eylemden yeni bir eylem türetmezler.
Eylemlere gelen zaman, dilek ve kişi ekleridir.
Örn:
Yarın gel - ecek - im
zaman eki kişi eki

Gel - meli - ler
zaman eki kişi eki


YAPIM EKLERİ:
Sözcüğün anlamını, kimi kez de türünü değiştirirler.
Eklenince yeni sözcükler türetir.
Yeni adlar,eylemler.
Anlam değişikliği.
Tür değişikliği.

ADDAN AD
-Ad kökünden veya gövdesinden yeni adlar türetir.
-Addan ad türetir.
Örn:baş-lık-lı,Türk-çe,eş-siz …
a a a a a a a
Göz-de öğrenci.

ADDAN EYLEM
-Ad kökünden veya gövdesinden eylemler türetir.
Örn:oyun-a,taş-la,yeşil-er …
a e a e a e

EYLEMDEN EYLEM
-Eylem kök veya gövdelerinden eylemler türetir.
Örn:gül-üş,gül-üş-me,kov-ala …
e e e e e e e
EYLEMDEN AD
Eylem kök veya gövdelerinden adlar türetir.
örn:dur-ak,ağla-mak,yor-gun-luk
e a e a e a a
Kaz-ı çalışmaları.


BASİT, TÜREMİŞ, BİRLEŞİK SÖZCÜKLER

Basit, türemiş, bileşik sözcüklerinin ortaya çıkmasının nedeni anlatma endişesidir.

BASİT (YALIN) (KÖK)
Yapım eki almamış olan sözcükler

Uyarı: çekim ekleri yeni sözcükler yapmadıkları için basit sözcükler çekim eki alsalar da kök durumundadırlar.
Örn:
Ses , ses – i – miz - i
a (kök) a ç.e ç.e. ç.e
yer, gök, su v.b. (basit ad)
güzel, sert v.b. (basit sıfat)
dal-,gör- v.b. (yalın eylem)

Uyarı: “ikili kök / ortak kök”, hem ad kökü hem de eylem kökü olarak kullanılabilen köklerdir:
Örn:
“boya” ad kökü olduğu gibi “boya-” eylem köküdür.
“acı” ad kökü olduğu gibi “acı-” eylem köküdür.
Sabahtan beri dolaşmaktan ayaklarım ağrıdı.
Gençler köy meydanında neşeyle güreşti.
Açıkta kalan süt ekşimişti.
Koca evi, bir günde boyadılar.
Ancak, hem isim hem de fiil olarak kullanılan “yaz, yüz, yol” gibi sözcükler ikili kök değil “sesteş” tir.

TÜREMİŞ (GÖVDE)
Yapım eki almış sözcük
Yapım eki olarak yeni anlam kazanmış sözcük
Gövde kökle ilgili; ancak karışladığı varlık yönünden farklıdır.
Örn:
Uyku,boşluk, kalemlik, yolcu …(türemiş ad)
Olgunlaş-, oyna-, gülüş- … (türemiş eylem)
Yaylı, sulu, … (türemiş sıfat)

BİRLEŞİK
Birden çok sözcüğün aralarına bir ek veya sözcük germeyecek biçimde birleşmesi
Anlamca değişikliğe uğrarlar.
Örn:
Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş, cumartesi, Yeşilırmak, (birleşik ad)

Açıkgöz, vurdumduymaz, uzun boylu adam, geniş bahçeli ev, boyu uzun adam (birleşik sıfat)

Konuşabilir, gelivermiş, bakakaldı, öleyazdım, yardım edelim, hasta olursun, gözden geçir, baş vurmuş (birleşik eylem)

___________________________________________________________________________________________________________________

-------Exclamation [Linkleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]Exclamation -------
--------Exclamation [Linkleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]Exclamation --------

Amacımız Alıntı Yaparak İnsanların Hakkını Yemek Değil,Emekleri Daha Fazla Kişiyle Buluşturmaktır!
Live Over TM king
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
http://liveover.forum.st
ecemakçalı
Genel Moderatör
Genel Moderatör
avatar


Oyun Türü : Hiçbiriyle Uğraşamam

Takım : Galatasaray


Puan : 53

Mesaj Sayısı : 25

Kayıt tarihi : 15/11/10

Yaş : 21



MesajKonu: Geri: Sözcüğün Yapısı   Çarş. Ara. 22, 2010 11:09 pm

Bu ödev yarınaydı dimi Very Happy

___________________________________________________________________________________________________________________
[Linkleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]
[Linkleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

Live Over™️ Cool
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
 
Sözcüğün Yapısı
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
 :: Ders Notları :: Dersler :: Dil Anlatımı-
Buraya geçin: